اسکولیوز

نشانه ها و علائم

2

نشانه های اسکولیوز یا انحراف ستون فقرات می توانند مشتمل بر موارد ذیل باشند:

  • ساختار عضلانی ناصاف در یک طرف ستون فقرات
  • برجستگی دنده یا تیغه شانه برجسته که به خاطر چرخش قفسه سینه در اسکولیوز قفسه سینه بوجود آمده است
  • باسن ناموزون و طول نابرابر دست ها یا پاها
  • فعالیت کند عصبی (در برخی موارد)
  • کمر درد ناشی از فشار به عضلات کمر یا دیسک کمر

علل

به طور تخمینی 65% از موارد اسکولیوز ایدیوپاتیک (با علت ناشناخته)، حدود 15% مادرزادی و حدود 10% نتیجه یک بیماری عضلانی-عصبی هستند. اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانان هیچ علت مشخصی ندارد و هر چند اعتقاد بر این است که ژنتیک هم در آن نقش دارد، اما عموما دارای چندین عامل بوجود آورنده است. حداقل یک ژن با نام CHD7 با شکل ایدیوپاتیک اسکولیوز مرتبط است.

مطالعات سال 2006 نشان دهنده شواهدی دال بر ارتباط میان اسکولیوز ایدیوپاتیک و پلی مورفیسم میکروستلایت در ژن MATN1 (رمز گذاری برای Matrilin1، پروتئین ماتریکس غضروف) است که به ترتیب از 103، 101 و 99 جفت پایه تشکیل شده است.

اسکولیوز مادرزادی را می توان به کجی ستون فقرات در طول هفته های سه تا شش دوران جنینی نسبت داد. این نوع اسکولیوز یا کجی ستون فقرات نوزاد نتیجه شکل گیری ناموفق، قطعه بندی ناموفق و یا ترکیبی از محرک هاست. این قطعه بندی ناقص و غیر طبیعی منجر به شکل گیری غیرطبیعی مهره های ستون فقرات می گردد  که گاهی متصل به مهره های طبیعی یا مهره های یک طرف هستند و منجر به انحنای جانبی غیرطبیعی ستون فقرات می شوند.

اسکولیوز در دوران بارداری بیشتر از حالتی که فرد به تنهایی دچار یکی از این شرایط باشد، می‌تواند در صورت بروز همزمان برای فرد نگران‌کننده باشد. به هر حال، مهم است توجه داشته باشید به خاطر ابتلای مادر به اسکولیوز یا کجی ستون فقرات، نوزاد در معرض خطر قرار نمی‌گیرد. در این شرایط لازم است مراقبت‌های خاص از فرد بیمار انجام شود.

 اسکولیوز ثانویه به خاطر بیماری های نوروپاتی (بیماری اعصاب محیطی) و میوپاتی (ماهیچه آسیبی) می تواند منجر به از دست رفتن حمایت ماهیچه ها از ستون فقرات و در نتیجه کشیده شدن ستون فقرات به جهت هایی غیرطبیعی شود. برخی بیماری هایی که ممکن است علت اسکولیوز ثانویه را باشد عبارتند از دیسروفی عضلانی، آتروفی عضلانی نخاعی، فلج اطفال، فلج مغزی، ضربه به نخاع و میوتونیا (تنش عضلانی). اسکولیوز اغلب در طول جهش رشد نوجوانی خود را نشان می دهد یا بدتر می شود و در خانم ها نسبت به آقایان شیوع بیشتری دارد.

برجستگی قفسه سینه (پکتوس کاریناتوم، سینه کبوتری یا سینه کفتری) بدشکلی‌ای در ناحیه قفسه سینه است که در اثر آن غضروف دنده و استخوان جناغ سینه (استرنوم) برآمده می‌شود. موارد خفیف نیازی به درمان ندارد، اما موارد متوسط تا شدید را می‌توان با موفقیت با بریس درمان کرد.

تشخیص

هنگامی که تشخیص دهنده روبروی بیمار (در صفحه کورونال) ایستاده است، چنانچه ستون فقرات بیش از 10 درجه به راست یا چپ انحنا داشته باشد، به عنوان اسکولیوز تعریف می شود؛ ممکن است این تغییر شکل در جلو یا عقب (در سطح سهمی یا ساجیتال) هم وجود داشته باشد.

ابتدا بیمارانی که اسکولیوز دارند را معاینه می کنند تا بررسی شود که آیا تغییر شکل علتی زمینه ای دارد. در طول معاینه فیزیکی برای رد کردن احتمال وجود بیماری زمینه ای جدی تر از اسکولیوز ساده، موارد ذیل را ارزیابی می کنند.

راه رفتن بیمار ارزیابی می شود و معاینه ای هم برای تشخیص نشانه های اختلالات دیگر (مانند اسپینا بیفیدا یا مهره شکاف که وجود یک گودی نشانه آن است، پچ مودار، لیپوم یا همانژیوم) صورت می گیرد. یک معاینه کامل عصبی هم انجام می شود که شامل معاینه پوست برای تشخیص ماه گرفتگی های نشان دهنده نوروفیبروماتوز، معاینه پا برای تشخیص تغییر شکل های چرخش حفره ها و معاینه رفلکس های شکمی و قدرت عضلانی شکم برای تشخیص اسپاسم است. در طول معاینه از بیمار درخواست می شود تا جایی که ممکن است به جلو خم شود. این معاینه معروف به تست به جلو خم شدن آدامز است و اغلب روی دانش آموزان مدرسه ای انجام می شود. اگر برجستگی ایی وجود داشته باشد احتمال اسکولیوز وجود دارد و به منظور تایید تشخیص، باید بیمار را برای تصویربرداری اشعه ایکس فرستاد.

گزینه دیگر برای تشخیص بیماری استفاده از اسکولیومتر می باشد.

هنگامی که شخص مشکوک به اسکولیوز است معمولا تصویرهای اشعه ایکس AP/کورونال (دید پس و پیش) و جانبی /سجیتال از کل ستون فقرات در حال تحمل وزن گرفته می شوند تا قوس های اسکولیوز و کیفوز (قوز) و لوردوز (گودی کمر) ارزیابی شوند؛ زیرا ممکن است در بیماران دارای اسکولیوز تحت تاثیر قرار بگیرند. تصاویر اشعه ایکس از تمام طول ستون فقرات که در حالت ایستاده گرفته می شوند، روش استاندارد ارزیابی شدت و میزان پیشرفت اسکولیوز است و مشخص می کند که آیا این اسکولیوز ماهیتا مادرزادی است یا ایدیوپاتیک. در افراد در حال رشد، برای دنبال کردن پیشرفت قوس از رادیوگرافی های سریال استفاده می شود که به فواصل زمانی سه تا 12 ماه انجام می شوند و در مواردی برای دیدن نخاع MRI تجویز می شود.

روش ارزیابی کمّی قوس عبارت است از اندازه گیری زاویه کاب. زاویه کاب زاویه ای است میان دو خط، به طوری که یکی ازخطوط عمود بر سطح فوقانی بالاترین مهره ای است که انحراف درآن دیده می شود و دیگری عمود برسطح تحتانی پایین ترین مهره ای است که انحراف درآن دیده می شود. برای بیماران با دو قوس، زاویه های کاب برای هر دو قوس اندازه گیری می شوند. از برخی بیماران تصاویر اشعه ایکس جانبی-خم گرفته می شود تا انعطاف قوس ها یا قوس های اولیه و جبرانی ارزیابی شوند.

درمان

کنترل اسکولیوز در طب سنتی پیچیده بوده و روش آن بر اساس شدت قوس و بلوغ اسکلتی تعیین می شود. شدت قوس و بلوغ اسکلتی هم همراه با هم به پیش بینی احتمال پیشرفت کمک می کنند. گزینه های درمان اسکولیوز معمول برای کودکان و نوجوانان عبارتند از:

  1. مراقبت
  2. بریس
  3. عمل جراحی

اسکولیوز در بزرگسالان درمان معمولا بر تسکین هر گونه دردی متمرکز می شود و گزینه های درمان عبارتند از:

  1. داروهای ضد درد
  2. بریس
  3. تمرینات ورزشی ( درمان اسکولیوز با ورزش )
  4. عمل جراحی

درمان انحراف ستون فقرات ایدیوپاتیک به شدت قوس، پتانسیل ستون فقرات برای رشد بیشتر و خطر پیشرفت قوس بستگی دارد. اسکولیوز خفیف (انحراف کمتر از 30 درجه) را می توان با تمرینات ورزشی به سادگی کنترل و درمان کرد. اسکولیوز نسبتا شدید (30 تا 45 درجه) در یک کودک در حال رشد ممکن است نیاز به بریس داشته باشد. قوس های شدیدی که به سرعت پیشرفت می کنند می توانند با عمل جراحی و قرار دادن میله در ستون فقرات درمان شوند که باید توسط متخصص ستون فقرات انجام گیرد. بریس در درمان کجی ستون فقرات ممکن است جلوی یک قوس پیشرونده را بگیرد ولی شواهد خیلی محکمی دراین باره در دست نیست. در همه ی موارد اسکولیوز، رسیدگی زود هنگام بهترین نتایج را بدست می دهد. تحقیقات علمی ای که بر تاثیر برنامه های درمانی- تخصصی فیزیوتراپی مانند بریس صحه می گذارند در حال افزایش هستند. یک درمان انحراف ستون فقرات عبارت است از بریس. در طول چند دهه گذشته وسایل بسیار مختلفی برای درمان اسکولیوز از طریق بریس بوجود آمده اند. مطالعات نشان می دهند جلوگیری از نیروی وارد شده از یک طرف به مفصل از طریق محکم بستن آن جلوی پیچش بیشتر ستون فقرات در اسکولیوز ایدیوپاتیک را می گیرد. این در حالی است که مطالعات دیگری هم نشان داده اند که افراد مبتلا به اسکولیوز می توانند در طول فعالیت فیزیکی از بریس استفاده کنند.

 تمرینات ورزشی برای درمان

تمرینات ورزشی برای درمان اسکولیوز می توانند در جلوگیری از بدتر شدن قوس ستون فقرات کمک کنند و تمرینات ورزشی درمانی هم می توانند قوس ستون فقرات را اصلاح کنند.

مراحل:

 step 1

1

برای درمان موثر، تمرینات صحیح و مناسب را انتخاب کنید. باید تمرینات ورزشی برای اسکولیوز، مختص مدل قوس ستون فقرات شما باشد. تنها یک طرف بدن خود را ورزش دهید تا ناموزونی ها را اصلاح کنید. از ورزش دادن هر دو طرف بدن اجتناب کنید. در حالی که انجام تمرینات ورزشی روی یک طرف بدن به کاهش اسکولیوز کمک می کند، انجام همان تمرینات روی قسمت دیگر می تواند باعث بدتر شدن آن شود.

 step 2

2

برای ارزیابی مدل قوس ستون فقرات خود و کمک به تشخیص مدل پیچش آن بدنبال یک متخصص در زمینه تمرینات درمانی برای اسکولیوز باشید. دانش همه پزشکان متخصص به یک اندازه نیست. لازم است بدانید اسکولیوز شما یک پیچش دارد یا دو پیچش. همچنین باید درجه پیچش آن (یعنی اندازه زاویه کاب) را دریابید. در هنگام تشخیص تمرینات درمانی باید بدانید که آیا قوس شما به راست خم شده (یعنی اسکولیوز سینه ای راست) یا به چپ خم شده است (یعنی اسکولیوز کمری چپ). به علاوه، پزشک شما باید بداند که آیا حالت قرار گرفتن بدن شما به راست یا به چپ (تغییر کورونال) و یا به جلو یا عقب (تغییر ساجیتال) متمایل شده است.

step 3

3

بعد از مشورت، پزشک یک دوره درمان با تمرینات اسکولیوز مناسب برای وضعیت شما ارائه می دهد. باید تمرینات درمانی مختص مدل قوس ستون فقرات شما باشد. تمرینات روزانه به اصلاح حالت قرار گرفتن بدن و نفس کشیدن شما کمک می کند. تمرینات درمانی منظم عضلات ضعیف پشت شما  را هدف قرار می دهند و آن ها را تقویت می کنند تا به ستون فقرات شما تعادل بهتری بخشیده به کاهش پیچش آن کمک کنند.

s treatmnet

ورزش عضله ستون فقرات و تمرینات متناوب خم کردن شانه و کشش باسن را درحالی که دمر خوابیده اید انجام دهید.

تقویت عضلات ستون فقرات یک اقدام بازدارنده ی بسیار مهم است. علت این است که عضلات پشت برای حفاظت از ستون فقرات و حفظ شکل مناسب آن ضروری هستند. از جمله تمرینات ورزشی که به بهبود قدرت عضلات پشت کمک می کنند عبارتند از ورزش های کششی (مانند ) کشش پا و دست. به علاوه، یکی از نتایج بدست آمده این است که ورزش های مقاومتی کششی می توانند پیشرفت پیچش ستون فقرات را متوقف کنند. در اصل این نوع ورزش ها با برابر کردن قدرت عضلات نیم تنه که در هر دو طرف بدن وجود دارند، می توانند پیشرفت پیچش ستون فقرات را متوقف کنند.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپیست به کسانی که تجربه آسیب دیدگی یا بیماری داشته اند کمک می کند تا توان مشارکت در فعالیت های روزانه را بازیابند یا آن توان را حفظ کنند. یک فیزیوتراپیست می تواند از طریق تشخیص، درمان و ارزیابی پیوسته بیماری به کسانی که اسکولیوز دارند کمک کند. چنین چیزی به کنترل علائم جسمانی بیماری آن ها کمک می کند به طوری که می توانند در فعالیت های روزانه مانند مراقبت از خود، انجام کارهای سودمند و تفریح و سرگرمی مشارکت کنند.

درمان دیگر عبارت است از راهکارهایی برای حالت قرارگیری مانند آموزش حالت نشستن، ایستادن و خوابیدن و استفاده از تکیه گاه هایی برای آن حالت قرارگیری مانند بالش، گوه، غلتک یا لوله و کرست (شکم بند).

 از راهکارهای تطبیقی و جبرانی هم برای تسهیل بازگشت افراد به فعالیت های روزانه استفاده می شود.

     x-ray picture1x-ray picture 2

تصاویر اشعه ایکس قبل از عمل (چپ) و بعد از عمل (راست) یک شخص مبتلا به اسکولیوز راست سینه ای و اسکولیوز چپ کمری.

اشعه ایکس معمولا طوری تابانده می شود که سمت راست شخص سمت راست تصویر باشد یعنی شخص از پشت مشاهده می شود (تصویر سمت چپ را مشاهده کنید. تصویر سمت راست از جلو دیده می شود). این نحوه تاباندن اشعه معمولا توسط جراحان ستون فقرات مورد استفاده قرار می گیرد چرا که این جراحان بیماران خود را روی تخت اتاق عمل هم به همین صورت (در حالت دمر) مشاهده می کنند. چنین چیزی برخلاف تصاویر اشعه ایکس معمولی از قفسه سینه است که در آن تصویر به گونه ای است که گویی از جلو به بیمار نگاه می کنیم. جراحی عبارت است از نوعی همجوشی که با استفاده از ابزارهای دقیق صورت می گیرد.

ارتوپدها معمولا عمل جراحی را برای قوس هایی که احتمال پیشرفت آن ها زیاد است (بزرگ تر از 45 تا 50 درجه) توصیه می کنند، هم چنین قوس هایی که از جنبه زیبایی برای یک بزرگسال قابل قبول نیستند، قوس هایی که در بیماران مبتلا به اسپینا بیفیدا (کمر باز یا بیرون زدگی نخاع) و فلج مغزی با نشستن آن ها و مراقبت کردن از آن ها تداخل دارند و قوس هایی که بر عملکردهای فیزیولوژیک مانند نفس کشیدن تاثیر می گذارند.

عمل جراحی اسکولیوز توسط یک جراح ستون فقرات انجام می شود. معمولا به دلایل مختلف، امکان صاف کردن کامل ستون فقرات اسکولیوتیک وجود ندارد ولی در بیشتر موارد می توان اصلاحات قابل ملاحظه ای انجام داد.

دو نوع اصلی این اعمال جراحی عبارتند از:

همجوشی قدامی: این روش جراحی از طریق شکافی روی کناره دیواره قفسه سینه صورت می گیرد.

همجوشی خلفی: این روش جراحی از طریق شکافی روی پشت صورت می گیرد و دربرگیرنده استفاده از ابزار فلزی برای اصلاح قوس است.

ممکن است یکی از روش های جراحی فوق یا هر دوی آن ها مورد نیاز باشند. عمل جراحی در یک یا دو مرحله انجام می شود و به طور متوسط چهار تا هشت ساعت زمان می برد.

 هزینه

با تشخیص بیماری اسکولیوز هم باید هزینه های درمان و هم محدود شدن شیوه زندگی را متحمل شد این ها هزینه هایی هستند که با افزایش شدت بیماری افزایش می یابند. ممکن است به خاطر تغییر شکل سینه ای نواقص تنفسی بوجود آیند و باعث تنفس غیرطبیعی شوند. چنین چیزی بر ورزش و توانایی کار کردن اثر مستقیم دارد و کیفیت کلی زندگی را کاهش می دهد.



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی امید

آدرس کلینیک دیباجی :
تهران ، خیابان پاسداران، خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، دیباجی جنوبی، روبروی سنجابی، پلاک 17



آدرس کلینیک مطهری:
تهران،خیابان ولیعصر، نرسیده به استاد مطهری، کوچه شهید حسینی راد « کوچه افتخار سابق»،پلاک 34، طبقه همکف

-

Share →