بسیاری از ما خواب رفتن پا و دست یا بهتر بگوئیم سوزن سوزن شدن دست و پا را حس کرده ایم. این احساس اغلب ناشی از بودن در یک وضعیت برای مدت طولانی یا خوابیدن به شکلی که خون جریان یافته به ناحیه مورد نظر را کاهش دهد، می باشد که با اصلاح وضعیت پس از چندین دقیقه، فرد بدون وجود آمدن هیچ مشکلی به وضعیت طبیعی برمی گررد.اگر احساس سوزش کف پا، گزگز پا، مور مور و ضعف پا می کنید، درد زیر پا،که از بین نمی رود یا مرتب دچار آن می شوید، زمان آن رسیده است که به پزشک مراجعه کنید. بعضی از بیماری ها باعث گزگز و بی حسی پا و ساق پا می شوند و در حالی که بعضی از آنها چیزی بیشتر از یک مشکل ساده نیستند، موارد دیگر ممکن است علامت بیماری های شدیدتری باشند. در صورتی که درد زیر انگشتان پا و گزگز پا درمان نشود،  پا و ساق پای شما در معرض بیماری یا آسیب دیدگی شدیدتری قرار می گیرد. پارگی دیسک گردن موجب بروز درد در گردن، انتشار درد به بازو، درد شانه، گزگز و بی‌حسی بازو و دست می‌شود.

در این مقاله درمورد گزگز و سوزن سوزن شدن بدن، خواب رفتگی ، سوزش دست و پا و احساس مورمور شدن بدن توضیح داده شده است. و توضیح کاملی در مورد درمان گزگز دست و پا داده شده است.

گزگز و سوزن سوزن شدن چیست؟

گزگز دست و پا و سوزن سوزن شدن  ، در هر قسمت از بدن ممکن است رخ دهد اما به طور کلی ، این حس بیشتر در دست ها ، پاها، بازوها و ران ها قابل توجه است. عوامل زیادی باعث ایجاد علت بی حسی دست و پا  می شود ، مثل چهارزانو نشستن و یا خواب رفتن دست و پا . اگر این حالت خواب آلودگی ، بدون هیچ دلیل مشخص ادامه پیدا کرد ، نشان از یک بیماری و یا یک آسیب می باشد که شامل “ام اس” یا سندرم تونل مچ دست می باشد.بروز مشکلی به نام سندرم تونل کارپال باعث بی حسی و خواب رفتن دست می شود، گز گز دست و مور مور شدن دست از شایعترین علائم و نشانه های سندرم تونل کارپال می باشد.

یک سری  از علائم بیماران دارای دیسک گردن  شامل علائم ناشی از فشار بر روی ریشه‌های عصبی و  علایم بسیار خطرناکتر و جدی تر  فشار بر روی نخاع است. در دیسک گردن علائم فشار بر روی ریشه‌های عصبی گردن  شامل انتشار یابنده از گردن و سمت شانه به سمت بازوها و سپس آرنج و خواب رفتن دست و مورمور و سوزن سوزن شدن دست ها می باشد.

روش درمان گزگز و بی حسی دست و پا به نوع تشخیص پزشک بستگی دارد.

download

دلایل خواب رفتگی و سوزن سوزن شدن

پا روی پا انداختن هنگام نشستن، نشستن روی پا، سر پا نشستن یا نشستن طولانی مدت یا گذاشتن کیف پول در جیب پشت می‌تواند علت وارد شدن فشار به سرخرگ‌ها یا اعصاب پا باشد و منجر به گزگز و خواب رفتن پا شود.

  • گزگز بین انگشتان پا و بی حسی پا یا ناتوانی در حرکت دادن پا که پس از چند ثانیه یا چند دقیقه به دنبال برطرف شدن فشار و کشش روی پا از بین می‌رود.
  • پا روی پا انداختن طولانی مدت یا دیگر حرکت‌های وارد کننده فشار در شرایط حاد، آسیب دیرپا یا حتی دائمی عصب پرونئال (عصب قسمت خارجی پا) و خواب رفتگی پا به دنبال دارد.

در این حالت علائم خواب رفتن و سوزن سوزن شدن و سوزش پا با برداشتن فشار رفع می شود و نیاز به درمان خواب رفتن پا ندارد.

شرایط دیگری که باعث گزگز و سوزن سوزن شدن می شود و می تواند علت خواب رفتن پا باشد:

گزیدگی حشرات و یا حیواناتمی شود

پرتو درمانی

میزان غیر طبیعی ویتامین  B12و ویتامین های دیگر ، پتاسیم ، کلسیم و سدیم

غذای دریایی مسموم

سندرم تونل مچ دست( فشار روی اعصاب مچ دست)

منبع خونی ضعیف محل آسیب دیده

یک عصب آسیب دیده در گردن

بیرون زدگی دیسک کمر و ستون فقرات

فشار روی عصب ها(که بر اثر بافت اسکار، رگهای خونی بزرگ، عفونت و تومور می باشد)

دیابت

سردردهای میگرنی

سرمازدگی

زونا (یک اگزوما پوستی دردناک  ناشی از ویروس پنهان آبله مرغان از نوع زاستر)

پدیده ی رنو(پدیده ای که با اسپاسم رگهای خونی ، باعث انسداد جریان خون می شود)

میلیت عرضی( آماس نخاع)

آنسفالیت(التهاب و تورم مغزی)

ام اس ( یک بیماری خودایمن که مغز و نخاع را هدف قرار می دهد)

تیروئید کم کار(کم کاری تیروئید، هاشیماتو)

تشنج

تنگی عروق

حمله ی ایسکمی گذرا(TIA)(یک مینی سکته ی مغزی)

سکته ی مغزی

ورم عصب :

گاهی علت سوزن سوزن شدن زانو، پا و ساق پا ورم عصب پا می باشد که دردناک است با این حال اغلب خوش خیم است و در اصل زنانی را تحت تاثیر قرار می دهد که کفش های پاشنه بلند و تنگ می پوشند. ورم عصب شبیه عصب باریکش در پا است، اما در واقع رشد غیرطبیعی بافت دور عصب معمولا بین انگشتان سوم و چهارم پا است. بیماران گزگز دست و پا اغلب احساس خود را شبیه قدم گذاشتن بر روی یک سنگ یا سنگریزه کوچک توصیف می کنند. از اصلی ترین علت سوزش کف پا ورم عصب می باشد که منجر به درد یا بی حسی و مور مور شدن بین انگشتان پا می شود و بیشتر در حین راه رفتن مشخص می شود. درد و بی حسی ساق پا و کف پا معمولا با نشستن و وقتی دیگر راه نروید، کفش های خود را درآورید و ناحیه مورد نظر را مالش دادید، از بین می رود.

پس از آشنایی با دلایل خواب رفتگی و مورمور شدن دست و پا، در ادامه مطلب با درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا آشنا می شوید.

علت گزگز دست

گزگز و خواب رفتن دست علامت تنوع گسترده ای از بیماری ها یا اختلالات است که یا جریان خون را محدود می کنند یا به عصب ها آسیب وارد می کنند. خواب رفتن انگشتان دست بطور موقت می تواند ناشی از هر فعالیتی  مثل فعالیت های حرکتی ظریف (نقاشی کردن)، حرکت مکرر و اشتباه خوابیدن بر روی یک دست باشد که باعث ایجاد فشار زیاد بر یک یا چند عصب می شود. گزگز دست و یا گزگز مچ دست یا کف دست همچنین ناشی از بیماری های مثل سندروم تونل کارپ، بیماری تخریب دیسک  در ستون فقرات گردن و اسپرز استخوان است که باعث فشرده شدن یک عصب خاص می شود. گزگز مچ و کف دست می تواند شامل بی حسی  دست یا کرختی انگشتان هم شود. بی حسی انگشت کوچک و انگشت حلقه در پشت و کف دست می تواند ناشی از گیر افتادن یا فشرده شدن عصب زند زیرین در بازو باشد که  احتمالا به دلیل مشکلات مفصل آرنج است با این حال، عصب زند زبرین همچنین در ناحیه شانه، استخوان ترقوه یا مچ دست نیز فشرده می شود. گزگز و مورمور شدن دست در ناحیه انگشت شست، سبابه و نیمی از انگشت حلقه تا حدود زیادی  به دلیل مشکلات عصب میانی است و با سندروم تونل کارپال بوجود می آید.

سندروم تونل کارپال معمولاً به تدریج ایجاد می‌شود و علائمی همچون احساس سوزش، خارش، مور مور شدن یا گزگز دست، بی حسی دست یا کف دست دارد. گاهی اوقات این علائم در شب بیشتر احساس می‌شود و اشخاص با بروز علائم در خواب، بیدار می‌شوند. بسیاری از افراد احساس می‌کنند که لازم است برای خلاص شدن از این علائم دست‌های خود را تکان بدهند.

علت گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا

خیلی چیزها مثل برخی داروها می تواند علت مورمور شدن پاها و دست ها شود. دلیل روزمره که دلیلی برای نگرانی درباره علت گزگز دست و پا وجود ندارد، شامل موارد زیر می باشد:

عدم حرکت ، مثلا وقتی شما برای مدت طولانی نشسته و یا ایستاده اید موجب مور مور شدن دست و پا می گردد.

چهار زانو نشستن

خواب رفتن دست

یکی از راههای درمان گزگز پا و سوزن سوزن شدن دست، پیشگیری از عواملی است که باعث ایجاد آن میشود.

علائم همراه با گزگز

درد منتشر بدن: این درد در سراسر بدن حس می‌شود، اما گاهی در ناحیه‌های مشخصی مانند کمر یا گردن شدت بیشتری می‌یابد. این درد معمولاً مداوم است، اگرچه گاهی اوقات شدیدتر یا ملایم‌تر می‌شود. درد فیبرومیالژیا از نوع سوزشی، خنجری، تیر کشنده و تیز و گاهی به صورت خواب رفتن و گزگز دست و پا است.

بیماری نوروپاتی چیست؟

گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا ، نوروپاتی محیطی نیز نامیده می شود و علت ان آسیب دیدن اعصاب مابین اندام ها و سیستم عصبی مرکزی (CNS) می باشد. بعضب از داروهای شیمی درمانی می تواند باعث نوروپاتی محیطی شود. اگر در انگشتان دست پایتان احساس بی حسی و سوزن سوزن شون می کنید، باید به سرعت به  پزشک خود اطلاع دهید. درمان  نوروپاتی محیطی  که بر اثر شیمی درمانی  ایجادشده است، توقف درمان یا تغییر نوع دارواست، که باعث آسیب به عصب ها نشود. اگر اقدامات فوری هنگام شروع علائم انجام نشود، نوروپاتی محیطی  تبدیل به یک مشکل بلند مدت خواهد شد. اصطلاح پزشکی برای گزگز و سوزن سوزن شدن ، “پارستزی” است.

علائم نوروپاتی

علاوه بر گزگز و سوزن سوزن شدن ، علائم دیگر نوروپاتی محیطی شامل ضعف، درد بازو ، دستها، ران و پاها و یکسری حس غیر طبیعی مثل سوزش ،خارش یا غلغلک، تیرکشیدن یا سوزن سوزن شدن که با عنوان پارستزی (مور مور شدن) نیز شناخته شده است ، وجود دارد. بخش هایی از بدن که بیشتر تحت تئاثیر نوروپاتی محیطی قرار می گیرد، انگشتان دست و پا هستند. علائم معمولا از انتهای اندام ها ودر حرکت تدریجی به سمت بالا شروع می شود.عملکرد روده نیز ممکن است به خطر بیفتد و باعث ایجاد یا تشدید یبوست و در نهایت انسداد روده شود.

درمان نوروپاتی

در بعضی موارد ، بی حسی و سایر علائم نوروپاتی محیطی، ممکن است با داروهایی که در اصل برای  درمان تشنج و افسردگی تجویز شده است ، کاهش یابد. اگر علائم نوروپاتی محیطی را در خود مشاهده کردید، باید سریعا به پزشک اطلاع دهید. درمان  نوروپاتی محیطی  که بر اثر شیمی درمانی  ایجادشده است، شامل توقف درمان یا تغییر نوع دارواست، که باعث آسیب به عصب ها نشود. اگر اقدامات فوری هنگام شروع علائم انجام نشود، نوروپاتی محیطی  تبدیل به یک مشکل بلند مدت خواهد شد. بهبود نوروپاتی محیطی معمولا کند می باشد.اما اقداماتی برای تقویت بازسازی اعصاب آسیب دیده صورت می گیرد. برخی روش ها شامل : طب سوزنی ، ماساژ، فیزیوتراپی، و تحریک اعصاب جلدی می باشد. در ادامه با درمان بی حسی دست و پا آشنا می شوید.

زمان شروع درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا

در بعضی مواقع احساس گزگز و سوزن سوزن شدن یا سوزش، حاکی از یک آسیب جدی یا شرایط پزشکی است. همچنین در موارد زیر درمان را دنبال کنید:

اگر مبتلا به آسیب کمر ، گردن یا سر هستید

قادر به حرکت یا راه رفتن نیستید

حواس پرتی حتی برای مدت کوتاه

احساس گیجی یا عدم تفکر هوشمندانه و صریح

صحبت کردن به طور نا مفهوم

داشتن اختلالات بینایی

مشکل عدم کنترل روده و مثانه

احساس ضعف

داشتن درد شدید

تشخیص گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا

هرکسی در مواقعی بی حسی ، سوزن سوزن شدن و احساس سوزش را تجربه کرده است.احتمالا وقتی مدت زمان طولانی نشسته اید سپس از جا بر می خیزید دچار این حس می شوید.معمولا این مشکل بعد از چند دقیقه حل می شود. در موارد زیر باید با پزشک مشورت کنید؛ زمانی که دلیل مشخصی برای گزگز و سوزن سوزن شدن مدام وجود نداشته باشد. مانند اکزوما، اگر در حین راه رفتن علائم در پاها همراه با درد ساق پا بیشتر شود ، احساس سر گیجه، گرفتگی عضلات ، تکرر ادرار

در این مواقع انتظار می رود که پزشکتان از شما سوابق پزشکی در خواست کند. لازم است که موارد زیر را گزارش دهید:

کلیه ی علائم ، حتی آنهایی که مرتبط نیستند

هر گونه شرایطی که قبلا تشخیص داده شده

همه ی آسیب های اخیر

همه ی عفونت های اخیر

همه ی واکسن های اخیر (به خصوص واکسن آنفولانزا)

نسخه و دارو و مکمل های بدون نسخه

images (1)

قبل از درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا

قبل از شروع درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا، یکسری آزمایش است که باید انجام شود. این آزمایشات شامل موارد زیر می باشد:

آزمایش خون

تست سطح الکترلیت

تست عملکرد غدد تیروئید

آزمایش غربالگری سم شناسی

مطالعات هدایت عصبی

تزریق نخاعی( پونکسیون کمری)

آزمایشات عکسبرداری تشخیص دهنده شامل عکسبرداری ، آنژیو گرافی، سی تی اسکن ، ام آر آی و سونوگرافی از قسمت آسیب دیده می باشد.

درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا

درمان ، به دلیل های این علائم می پردازد. کلیه شرایط  پزشکی بنیادی باید رسیدگی و بررسی شود. درمان موفق بستگی دارد به تشخیص دقیق عوامل بنیادی بی حسی . تا زمانی که سلولهای عصبی محیطی کشته نشده اند، توانایی باز سازی وجود دارد. اگر چه که هیچ درمانی برای نوروپاتی محیطی ارثی ، وجود ندارد ، بسیاری از انواع یافت شده ی این بیماری توسط درمان ، قابل بهبود می باشد. مثلا کنترل صحیح قند خون در افراد دیابتی، پیشرفت نوروپاتی دیابتی را کاهش می دهد. مکمل های ویتامینه ، نوروپاتی محیطی را در افراد دارای کمبود ویتامین اصلاح می کند.

توصیه های درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا

توصیه های عمومی  شیوه ی زندگی شامل حفظ یک وزن مطلوب، اجتناب از قرار گرفتن در معرض سموم، دنبال کردن برنامه ی تمرین روزانه تحت کنترل پزشک، خوردن طبق رژیم غذایی متعادل،  ترک کردن یا کاهش مصرف الکل باشد. توصیه ها همچنین شامل ترک کردن سیگارمی باشد .سیگار کشیدن ، خون رسانی به عروق خونی را که باعث رسیدن مواد مغذی  به اعصاب محیطی می شود را محدود می کند.

طب سوزنی

تکنیکی که هزاران سال پیش درفرهنگ چینی ابداع شد. که در آن سوزن های نازکی در نقاط مشخصی از بدن قرار می دهند. در پزشکی چینی هر  نقطه ای که انرژی را در بخش های مختلف بدن کنترل می کند ، “chi” نامیده می شود. این نقاط همچنین مربوط به کنترل حس درد ، و بی حسی می باشد. طب سوزنی برای تسکین درد ناشی از نوروپاتی محیطی استفاده می شود. طب سوزنی، به عنوان یکی از راههای درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا شناخته شده است.

images (2)

ماساژ

ماساژ از طریق افزایش گردش خون ، باعث تسکین درد ناشی از نوروپاتی محیطی می شود. ماساژ، به عنوان یکی از راههای درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا شناخته شده است.

فیزیوتراپی

از طریق دامنه ی حرکتی و تمرینات کششی، باعث تقویت عضلات ضعیف می شود و علائم نوروپاتی محیطی را بهبود می بخشد. فیزیوتراپی، به عنوان یکی از راههای درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا شناخته شده است.

عوارض

اگر گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا را تجربه کرده باشید، ممکن است بعد از درمان گزگز و سوزن سوزن شدن دست و پا، “حس لامسه” در قسمتهایی که تحت تاثیر قرار گرفته اند نیز از بین برود. به  همین دلیل شما تغییر دما یا درد را احساس نخواهید کرد. به این معنی که ممکن است شما چیزی را لمس کنید بدون آنکه متوجه باشید که آن چیز به اندازه ی کافی داغ هست که دست شما را بسوزاند. شما ممکن است بدون اینکه در ابتدا متوجه باشید دست خود را با یک شیء تیز ببرید. اطمینان حاصل کنید که جوانب احتیاط را جهت محافظت خود از سوختگی و سایر آسیبهای غیر مترقبه ، به جا آورده اید.