روش های جراحی و غیر جراحی آسیب به مفاصل

تمام آسیب های ورزشی و غیر ورزشی، چه حاد و چه مزمن، به نوعی به یکی یا چند بافت از بافت هاآسیب می رسانند(ساختمان مفصل و شایع ترین آسیب های آن) و هدف همه درمان های معمول آسیب های مفصلی ،کمک به سیر بهینه فرایند طبیعی التیام بافت آسیب دیده و برگرداندن عضو آسیب دیده به شرایط قبلی است، لیکن عوامل مختلف فیزیولوژیکی و غیر فیزیولوژیکی در تحقق نتایج مورد انتظار دخیل هستند و لذا ممکن است درصد زیادی از درمان ها منتج به نتایج مورد انتظار نشوند. در واقع اغلب تحقیقات مرتبط از جمله مطالعات PRP، تلاشی برای نزدیکتر کردن نتایج واقعی به نتایج مورد انتظارند و پیشرفت روز افزون آنها در این خصوص برای علاقمندان ملموس است.

در همه گروه های پزشکی، درمان های تهاجمی نظیر جراحی ها، معمولاً انتخاب اول برای آسیب های مفصلی نیستند، بعنی در مواردی که درمان با دارو یا روش های غیر تهاجمی برای پزشک امکانپذیر نیست، تجویز می شوند. پیرو همین موضوع، پر واضح است در درمان های ارتوپدی نیز درمان های طبی، حمایتی و غیر جراحی بر درمان جراحی ارجح است. درمان های غیر جراحی آسیب های مفصلی معمولاً شامل موارد زیر است:

  • استراحت ساده و یا به همراه قرار دادن عضو در گچ.
  • استفاده از وسایل بی حرکت کننده عضو مانند آتل، گچ و … .
  • فیزیوتراپی، به ویژه فیزیوتراپی اکتیو که در درمان بسیاری از مشکلات سیستم عضلانی- اسکلتی اهمیت بسزایی دارد.
  • تحریک الکتریکی عضلات (الکتروتراپی) به منظور پیشگیری از آتروفی و فیبروز عضله.
  • اعمال گرمای موضعی توسط چراغ مادون قرمز، اولتراسوند و دیاترمی به منظور افزایش جریان خون ناحیه و حذف مواد محرک درد، مثل اسید لاکتیک.
  • اعمال سرمای موضعی بوسیله کیسه به منظور محدود کردن خونریزی، ادم بافتی و تخریب بافتی.
  • استفاده از اولترا سوند با هدف کاهش درد و پیشگیری از چسبندگی ها.
  • تجویز دارو و تزریق موضعی داروهای نظیر، آنتی بیوتیک ها، ضد دردها، ضد التهاب ها و غیره، معمولاً به صورت داخل مفصلی، در مواردی از قبیل، خار پاشنه، آرنج تنیس بازان، آرنج گلف بازان، آرتروز مفصل زانو، بیماران دکرون و غیره.
  • دستکاری درمانی (مانیپولاسیون یا حرکت دادن پاسیو مفاصل، استخوان و نسوج نرم) به وسیله پزشک به منظور تصحیح دفورمیتی، افزایش دامنه حرکت مفصل و غیره.
  • استفاده از وسایل کمکی برای راه رفتن نظیر، واکر، عصا، کراچ ساعد، کراچ و غیره.

همانطور که اشاره شده در مواردی که درمان های طبی قابلیت تحقق نتایج مورد انتظار را ندارند، درمان جراحی برای مفاصل آسیب دیده تجویز و انجام می شود که مهمترین آنها شامل موارد زیر است:

  • برش استخوانی (استئوتومی)
  • تنودز
  • جوش دادن مفصل (آرترودز)
  • تعویض مفصل (آرتروپلاستی)
  • جابجایی تاندون (ترانسفرتاندونی)
  • اتصال استخوان به یکدیگر (استئوسنتز)
  • پیوند استخوان 

با مرور مفاد پیشین می توان گفت که تمام آسیب های مفصلی حاد و مزمن ناشی از شغل، ورزش و حوادث، ضایعاتی را در یک یا چند بافت سیستم عضلانی- اسکلتی ایجاد می کنند که درمان آنها مستلزم ترمیم خودبخودی بافت آسیب دیده است، زیرا اغلب آسیب های مفصلی حاد (مانند، پارگی ناقص تا کامل عضلات، تاندون ها و رباطها، شکستگی های مختلف استخوان ها، ضایعات کپسول و غضروف مفصلی و…) چه با درمان طبی درمان شوند و چه جراحی شوند، باید در انتظار ترمیم خودبخودی بافت آسیب دیده بمانند.

در اغلب آسیب های مفصلی مزمن (نظیر؛ آسیب حاد مزمن شده، آسیب های ناشی از بیش حرکتی مانند آرنج تنیس بازان، ضایعات دژنراتیو غضروفی در مفاصل و…) نیز که به نوعی یا بدلیل توقف روند التیام مزمن شده اند یا مانند موارد بیش حرکتی (چون آسیب به طور مداوم اعمال شده) روند التیام، پاسخگوی میزان آسیب ایجاد شده نبوده است و یا با اتیولوژی های دیگر مزمن شده اند، یکی از بافت ها مانند غضروف یا تاندون، دژنره و یا دچار التهاب، نکروز یا کلسیفیکاسیون می شود. بنابراین این آسیب ها نیز چه با طبی درمان شوند و یا دچار التهاب، نکروز یا کلسیفیکاسیون می شود. بنابراین این آسیب ها نیز، چه با درمان طبی درمان شوند و چه جراحی شوند، باز هم رفع آنها مستلزم بازسازی بافت دژنره شده و حذف بافت اسکار است و این در حالیست که می دانیم در بسیاری از ضایعات مزمن روند التیام متوقف شده است.

تمام درمان های موجود غیر جراحی و حتی برخی جراحی ها در درمان آسیب های مفصلی ، به نوعی درمان حمایتی هستند که با کنترل درد، کاهش التهاب و ادم و خونریزی، ثابت کرده عضو و استراحت دادن به آن، تلاش می کنند از پیشرفت ضایعه جلوگیری کرده و شرایطی را برای عضو فراهم سازند تا بافت آسیب دیده بتواند از طریق فرآیند طبیعی پاسخ بافتی، به ترمیم خود بپردازد. از طرفی اغلب بافت های سیستم عضلانی- اسکلتی با مشکلاتی در ترمیم طبیعی خود مواجه اند به طور مثال؛ سلول های عضله مخطط قادر به تقسیم نیستند لذا مواردی مانند تروماهای متعدد، افزایش سن و غیره، موجب کاهش سلول های قمری شده و تحت چنین شرایطی ممکن است عضله قادر به ترمیم کامل سلول های از بین رفته نباشد و در نتیجه بخش زیادی از سلول های از بین رفته، بوسیله بافت همبند و چربی جایگزین گردد.

در تاندون ها و رباط ها، به دلیل کم بودن جریان خون و متابولیسم، ترمیم به کندی صورت گرفته و معمولاً با جاگذاری بافت اسکار و گاهی با چسبندگی بافت اسکار همراه است. سرعت فرآیند ترمیم استخوان به طور قابل ملاحظه ای به عواملی چون استخوان مصدوم، کیفیت خونرسانی در موضع آسیب دیده، سطح تماس قطعات شکسته، سن و سلامتی عمومی بیمار بستگی دارد. بافت غضروفی سیستم عضلانی- اسکلتی بیشتر از نوع شفاف است که فاقد پری کندریوم است و نیز در افراد بالغ، بافت غضروف توان محدودی برای بازسازی و ترمیم دارد. در حالیکه مفاد فوق حاکی از وجود مشکلاتی در ترمیم طبیعی بافت های سیستم عضلانی- اسکلتی (به ویژه در سنین بالا) است.

تقریباً هیچ کدام از درمان های مرسوم برای آسیب های مفصلی ، به طور مستقیم در تحریک فرآیند طبیعی یا تسریع روند آن نقشی ندارند و هر چند به طور غیر مستقیم شرایطی را فراهم می کنند تا ترمیم بافت به طور خودبخود انجام شود، ولی عملا نقش مستقیمی در تحریک شروع خود فرآیند با تسریع آن ندارند. این موضوع در ضایعات مزمن، که فرآیند ترمیم در آنها تقریباً متوقف شده است، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است. برخی گزینه های درمانی نیز فاقد پشتوانه علمی کافی هستند لیکن استفاده می شوند. به طور مثال، اگر چه در تاندون تجمع سلول های التهابی مشاهده نمی شود، ولی معمولاً برای درمان آسیب های آن از داروهای ضد التهاب استفاده می شود در حالیکه اثر بخشی و کارگری آنها مورد سؤال است.

منبع : کتاب PRP



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی امید

آدرس کلینیک دیباجی :
تهران ، خیابان پاسداران، خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، دیباجی جنوبی، روبروی سنجابی، پلاک 17



آدرس کلینیک مطهری:
تهران،خیابان ولیعصر، نرسیده به استاد مطهری، کوچه شهید حسینی راد « کوچه افتخار سابق»،پلاک 34، طبقه همکف

-

Share →