مفاصل

download (17)

یک مفصل شامل بخش هایی مانند انتهای استخوان، غضروف، رباط (لیگامان)، بورس (کیسه زلالی) و کپسول مفصلی است.

کپسول مفصلی

در مفاصل متحرک (دی آرتروز)، مفصل به وسیله پرده ای از بافت همبند متراکم احاطه شده است که کپسول مفصلی نامیده می شود. سطح داخلی کپسول مفصلی به وسیله ی غشای موسوم به سینوویوم پوشانده شده است. این غشاء مایع سینوویال را به داخل کپسول ترشح می کند. به همین دلیل این مفاصل، مفاصل سینوویال نیز نامیده می شوند. مایع سینوویال علاوه بر نرم کردن حرکات مفصل، ضربات ناگهانی وارده به مفصل را جذب می کند.

رباط (لیگامان)

از نظر بافت شناسی، بافت رباط شبیه بافت تاندونی و از نوع بافت همبند فیبری است. رباط ها در واقع نوارهای ضخیم و محکم بافتی از جنس تاندون ها هستند که انتهاهای استخوان را به یکدیگر متصل می کنند. رباط هایی که از روی و اطراف مفاصل رد می شوند، به ثبات مفصل کمک می کنند. داخل بعضی از مفاصل نیز، رباط های بین استخوانی (مثل رباط های متقاطع زانو) وجود دارند که موجب ثبات بیشتر مفصل می شوند و به طور کلی نقش اصلی رباط ها اتصال سر استخوان ها به یکدیگر و ایجاد پایداری بیشتر در مفاصل و کمک و جلوگیری از در رفتگی استخوان هاست. فرآیند و سرعت ترمیم رباط نیز همانند بافت تاندون صورت می گیرد و مبتلا به مشکلات مشابهی است.

بورس (کیسه زلالی)

بورس ها کیسه های نازک در اندازه های مختلف هستند که سطح داخلی آنها با پرده سینوویال پوشیده شده و در درون آنها مایع سینوویال قرار دارد. مایع سینوویال موجب می شود دو سطح این کیسه ها به راحتی روی هم بلغزند. بورس ها به صورت بالشتک در مناطق مختلف سیستم عضلانی – اسکلتی به ویژه اطراف مفاصل نظیر، بین پوست و استخوان، بین تاندون و استخوان، بین عضله و استخوان و به طور کلی هر جایی از سیستم عضلانی- اسکلتی، که ممکن است حرکت دو عضو در کنار همدیگر، موجب سایش یا آسیب به همدیگر شوند، قرار گرفته و باکاهش اصطکاک و روان سازی حرکت آنها از طریق لغزیدن دو سطح کیسه روی همدیگر، از سایش و آسیب بافتی پیشگیری و نیز موجب روانی حرکت در مفاصل می شوند.

بافت غضروف

سلول های بافت غضروف از سلول های مزانشیمی منشأ می گیرند. بدین ترتیب که ابتدا سلول های مزانشیمی به کندروبلاست ها تمایز می یابند سپس کندروبلاست ها شروع به ساخت و ترشح ماتریکس بافت غضروفی می کنند که خود آنها را احاطه می کند. از این به بعد این سلول ها، کندروسیت نامیده می شوند و ماتریکس حاوی کندروسیت ها همان بافت غضروفی است.

تغذیه بافت غضروف از طریق انتشار انجام می شود. ماتریکس غضروف، ژله ای متشکل از مقدار زیادی آب (70 درصد)، گلیکوز آمینوگلیکان ها، گلیکوپروتئین ها و رشته های الاستین و کلاژن نوع I و II است. بسته به نوع و تعداد رشته های الاستین و کلاژن موجود در ماتریکس، نوع متفاوتی از بافت غضروفی شکل می گیرد.

غضروف شفاف که حاوی فیبریل های ظریف کلاژن نوع II بوده و در دیواره مجاری تنفسی، بینی، محل اتصال دنده ها به جناغ و سر استخوان های دراز در محل مفصل دیده می شود. غضروف ارتجاعی که ماتریکس آن بیشتر حاوی رشته های الاستین است و به طور محدود در ساختمان لاله گوش، دیواره قسمتی از مجرای شنوایی خارجی و شیپور استاش، اپیگلوت و غضروف های میخی حنجره دیده می شود. غضروف فیبرو که بیشتر حاوی رشته های کلاژن نوع یک است و در ساختمان دیسک بین مهره ای، مینیسک، مفصل استخوان های عانه و برخی تاندون ها و لیگامان ها، که فشار زیادی را باید تحمل کنند دیده می شود.

غضروف فیبرو در واقع ترکیبی از غضروف و بافت همبند متراکم و منشأ آن بافت همبند است. بدین ترتیب که فیبروبلاست ها به تدریج تغییر شکل یافته و به کندروسیت ها تبدیل می شوند و سپس بوسیله ی لایه نازکی از ماتریکس غضروفی احاطه می شوند. بافت غضروف نقش ظریف و پر اهمیتی در سیستم عضلانی- اسکلتی دارد هم مدلی برای ساختن استخوان است و هم یک سطح لغزنده برای حرکت کردن استخوان ها در محل مفصل ها ایجاد می کند.

ترمیم غضروف

غضروف آسیب دیده از دو طریق ترمیم می یابد:

  • از طریق پری کندریوم

بافت غضروف با لایه ای از پری کندریوم احاطه شده است. این لایه حاوی فیبروبلاست ها و سلول های مزانشیمی تمایز نیافته است که می توانند با تمایز به کندروبلاست ها و ترشح ماتریکس به کندروسیت تبدیل شوند و بافت غضروفی را توسعه دهند.

  • از طریق تقسیم سلولی

کندروسیت های داخل بافت غضروفی می توانند با تقسیم سلولی از طریق میتوز و ترشح ماتریکس، بافت غضروفی را از درون توسعه دهند. این نکته قابل ذکر است که بافت غضروفی سیستم عضلانی- اسکلتی بیشتر از نوع شفاف است که فاقد پری کندریوم است و نیز در افراد بالغ، بافت غضروف توان محدودی برای بازسازی و ترمیم دارد

آسیب به مفاصل

آسیب های مفصلی معمولاً در اثر تروما به صورت دررفتگی کامل، در رفتگی ناقص، کشیدگی، پیچ خوردگی و له شدگی، به ویژه در مفاصلی نظیر، شانه، ران، آرنج، مچ پا و مفاصل انگشتان رخ می دهند. در رفتگی همیشه با درجاتی از آسیب لیگامان های محافظ و کپسول مفصلی همراه است. معمولاً کپسول و یا لیگامان پاره می شوند و در نتیجه انتهای مفصلی یکی از استخوان ها از محل پارگی بیرون می زند. در رفتگی ها ممکن است بسته به میزان آسیب، عوارضی نظیر، عفونت، ضایعات نسوج نرم (عصب)، نکروز انتهای مفصلی استخوان در اثر آسیب عروق تغذیه کننده، بی ثباتی دایمی مفصل، خشکی مفصل، آرتروز ناشی از آسیب غضروف مفصلی بجا گذارند. له شدگی مفصل معمولاً به دنبال یک ضربه ی مستقیم روی مفصل در ورزش هایی مانند موتورسواری، بوجود می آید و تمام اجزای مفصلی (استخوان، کپسول، لیگامان و …) را دچار آسیب می کند. استئوآرتریت نیز یکی از آسیب های شایع مفصلی، به خصوص در میان افراد مسن، است که گایه استئوآرتروز و بعضاً Degenerative Joint Disease نیز گفته می شود. در این بیماری لایه سطحی غضروف ها به علل مختلف (اغلب ناشناخته)، دژنره شده و از بین می رود و باعث ساییدگی استخوان ها می شود که با درد، ورم و کاهش حرکت مفصلی همراه است.

آسیب های شایع مفصلی

در رفتگی مفصل شانه در ورزشکاران هندبال، هاکی روی یخ، فوتبال آمریکایی، راگبی، کشتی. در رفتگی مفصل اخرمی و چنبری، که تنها توسط لیگامان محافظت می شود و در رفتگی آن در ورزش های اسکی و کشتی شایع است. در رفتگی نسبتاً شایع آرنج در ورزش های فوتبال، هاکی روی یخ، موتورسواری و… . در رفتگی شایع مفاصل انگشت در اغلب بازیکانان تیم هندبال، بسکتبال، والیبال و فوتبال. در رفتگی های اندام تحتانی اغلب مفصل مچ پا و گاهی مفصل استخوان کشکک در همه ورزشکاران. در رفتگی در مفصل زانو به ندرت رخ می دهد، ولی ضایعه مینیسک و لیگامان های داخلی، خارجی و متقاطع این مفصل شایع است. استئوآرتریت در مفاصل هیپ، زانو، مچ دست و…

منبع : کتاب PRP



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی امید

آدرس کلینیک دیباجی :
تهران ، خیابان پاسداران، خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، دیباجی جنوبی، روبروی سنجابی، پلاک 17



آدرس کلینیک مطهری:
تهران،خیابان ولیعصر، نرسیده به استاد مطهری، کوچه شهید حسینی راد « کوچه افتخار سابق»،پلاک 34، طبقه همکف

-

Share →