آناتومی بینی

بینی از سه لایه اصلی تشکیل شده است. ۱) پوشش خارجی که از پوست و لایه عضلانی ظریف درسطح زیرین آن تشکیل شده است. ۲) اسکلت استخوانی-غضروفی. ۳) لایه پوشاننده داخلی که متشکل از مخاط و مختصری نیز پوست است.

اسکلت بینی در بالا استخوانی است و در پایین به غضروف های ظریف نوک بینی ختم می شود. قسمت هایی از پایین بینی از جمله در محدوده سوراخ ها و پره های بینی فاقد غضروف است و صرفا از پوست تشکیل شده است.

page3-img3-2

نقش پوست بینی

هر چه از بالا به پایین می آییم نقش پوست در شکل دادن به بینی بارزتر می گردد. پوست بسته به کیفیتش نسبت به تغییرات جراحی بینی واکنش نشان می دهد. هرچه ضخامت پوست کمتر باشد و پوست انعطاف پذیرتر و جوان تر باشد، تغییرات پر دامنه تري را تحمل می کند و دست جراح را برای ایجاد تغییر در بینی -با تراش استخوان و غضروف- بازتر می سازد. این موضوع بیشتر در قسمت های پایین بینی و نوک بینی صادق است که به علت فرم پیچیده پوست در نواحی مذکور، نتیجه جراحی بستگی به میزان انعطاف پذیری پوست و توانایی پوست در انعکاس تغییرات غضروفی دارد. بینی زمانی گوشتی تلقی میگردد که پوست آن در نواحی پایین تر یعنی نوک و پره ضخیم باشد. برخلاف بینی گوشتی، پوست بینی استخوانی کیفیت بهتری دارد و انعطاف پذیرتر است. عموم مردم گمان می کنند که منظور از بینی استخوانی، بینی قوز دار است. اما همچنانکه ذکر شد تفاوت بینی گوشتی و استخوانی در میزان ضخامت پوست بینی است. بدون توجه به وجود یا عدم قوز، هرچه کیفیت پوست بینی بدتر باشد بینی گوشتی تر تلقی می گردد. اگر بینی علاوه بر یک قوز بزرگ، پوستی ضخیم داشته باشد، گوشتی محسوب می گردد. به عبارت دیگر اگر عمده مشکل بینی مربوط به پوست آن باشد بینی گوشتی تر است و هرچه دفورمیتی بینی کمتر به پوست مربوط باشد و بیشتر مربوط به استراکچر استخوانی-غضروفی باشد، بینی غیر گوشتی و استخوانی تر خوانده می شود.

یک جراح زبردست می تواند تمام اشکالات غضروفی و استخوانی را برطرف کند. اما تفاوت نتیجه عمل جراحی بینی در دو بیماری که توسط یک جراح واحد جراحی شده اند ناشی از کیفیت متفاوت پوست دو بیمار و نیز تفاوت خصوصیات ظاهري سایر اجزا صورت آنهاست.

در جراحی رینوپلاستی چه اقدامی انجام می شود ؟

عمده اقدامات در  عمل بینی ایجاد تغییرات در اسکلت غضروفی ، استخوانی است . تنها قسمتی از پوست که برداشته میشود مربوط به پره های بینی است . انتظار جراح تبعیت پوست از ساختمان فرم داده شده زیر آن و در نتیجه ایجاد نمایی مطلوب است . طبیعی است هر چه پوست دارای انعطاف و قابلیت تطابق بهتری باشد ، نتایج بهتر و هر چه پوست ضخیم تر باشد و فرم خود را حفظ نماید ، نتایج ضعیف تر خواهد بود . بعبارت دیگر هر چه اشکالات به اسکلت استخوانی ، غضروفی مربوط باشد نتایج بهتر و هر چه به اشکالات پوستی مربوط باشد نتایج ضعیف تر خواهد بود .

آیا امکان اصلاح غضروف ضعیف و پوست ضخیم وجود دارد ؟

در مورد غضروف ضعیف خوشبختانه تکنیکهای موثر و با ارزشی وجود دارد . از غضروفهایی که در طول عمل از جمله نواحیی از تیغه بینی برداشته میشود ، جهت تقویت نواحی دیگر استفاده میشود . جهت نازک کردن پوست اقداماتی هم در حین جراحی و هم پس از آن انجام میشود . هنگام جراحی پوست از طریق برداشت لایه های زیرین در حدی که به خونرسانی آسیب وارد نشود نازک شده ، پس از جراحی مصرف داروهای ضد التهاب بصورت خوراکی و تزریقی توصیه میشود . با همه این اوصاف بینی هرگز به حالت غیر گوشتی تبدیل نخواهد شد .

عوارض جراحی بینی

1- کاهش حس بویایی
کاهش حس بویایی یکی از شکایت هایی است که بیماران بعد از عمل دارند. از آنجا که جراحی زیبایی بینی خارج از قلمرو اعصاب بویایی انجام می شود، بنابراین هیچ صدمه ای هم به آنها وارد نمی شود. کاهش حس بویایی، یک عارضه موقت رینوپلاستی و ناشی از ورم پوشش داخل بینی است و این تورم مانع از رسیدن مولکول ها به پایانه های اعصاب بویایی می شود، ولی قابل بازگشت است.

2- خونریزی
اگرچه خونریزی غیرمعمول است، ولی این احتمال وجود دارد که بیمار حین عمل یا بعد از آن دچار خونریزی شدید شود، به طوری که گاهی برای بندآوردن آن به درمان اورژانس یا حتی تزریق خون نیاز است. دلایل متعددی وجود دارد؛ مثلا بیمارانی که دچار اختلال های انعقادی هستند، آسپیرین استفاده می کنند (مصرف داروهای ضدالتهاب و آسپیرین باید از 10 روز قبل عمل قطع شود)، فشارخون بالا دارند یا ویتامین E و سیر مصرف کرده اند، بیشتر در معرض خونریزی های غیرقابل کنترل قرار دارند، اما معمولا هنگامی که جراح برای کنترل خونریزی داخل حفره بینی را شستشو می دهد، دلیل محکمی برای علت ایجاد خونریزی پیدا نمی کند (احتمال خونریزی بعد از عمل 2 درصد است).
گرچه شاید ایجاد غیرقرینگی در بینی به علت تورم باشد و با کاهش تورم این اختلاف نیز از بین برود، ولی عدم تقارن زیاد ناشی از خطای پزشک جراح است
نوع دیگر خونریزی نیز داخل بافتی است و وقتی اتفاق می افتد که جراح استخوان بینی را می شکند. در این مسیر عروق ریز فراوانی وجود دارند و پارگی عروق باعث خونریزی زیرجلدی می شود که اگر شدید باشد، از اطراف بینی فراتر می رود و به زیر چشم و گونه ها هم نفوذ می کند.

3- سوراخ شدن تیغه بینی
در مواردی که عمل زیبایی بینی با اصلاح انحراف داخل بینی توام می شود، این احتمال وجود دارد که جراحی منجر به ایجاد سوراخی در تیغه بینی شود. بیمار بعد از عمل شاید هیچ علامتی نداشته باشد ولی اغلب با آبریزش بینی و تنفس سوت مانند به پزشک مراجعه می کند.

البته تنفس سوت مانند وقتی مشهود است که سوراخ های بینی خیلی کوچک باشد و در سوراخ های بزرگ علامت خاصی دیده نمی شود.
اگرچه پیدایش سوراخ نادر است، اما در صورت ایجاد، جراحی دیگری برای بستن سوراخ نیاز است. در برخی مواقع نیز تصحیح این عارضه غیرممکن است.

4- کوچکی سوراخ های بینی
کوچکی بیش از حد سوراخ های بینی مشکل ساز می شود. پره های بینی به عنوان دریچه های آن عمل می کنند. اگر در فردی که تحت عمل جراحی قرار گرفته، هنگام تنفس پره ها به تیغه بینی نزدیک شود به این معنی است که یا از ابتدا پره های بینی اش ضعیف بوده که با جراحی ضعیف تر شده یا اینکه جراح حین عمل، ساختارهای نگهدارنده بینی را تقویت نکرده است. در این مواقع بیمار نیازمند عمل جراحی مجدد است. به این صورت که لازم است سوراخ های بینی را کمی بزرگ تر کنیم، یعنی از تیغه بینی غضروفی برداریم و آن را به سوراخ های بیش از حد تنگ شده پیوند بزنیم.

5- عدم تقارن
صورت انسان ها در حالت طبیعی کمی نامتقارن است. تعدادی از بیماران بعد از عمل از عدم تقارن دو سوراخ ناراضی هستند. باید گفت جراحان قبل از عمل اندازه گیری دقیقی انجام می دهند، ولی جراحی عملکرد بشر است و ایجاد اختلاف بسیار جزیی و اندک اندازه سوراخ های بینی قابل قبول است.

گرچه شاید ایجاد غیرقرینگی به علت تورم باشد و با کاهش تورم این اختلاف نیز از بین برود، ولی عدم تقارن زیاد ناشی از خطای پزشک جراح است.

6- عفونت
عفونت پس از جراحی عموما شایع نیست، ولی در صورتی که ایجاد شود، نیازمند درمان اضافی شامل مصرف آنتی بیوتیک هاست.
نوع دیگری از عفونت به علت عدم شستشوی حفره بینی است. باقی ماندن ترشحات به تجمع میکروب ها کمک می کند و باعث ایجاد عفونت می شود. اگر این نوع عفونت درمان نشود باعث چسبندگی نیز خواهد شد.

7- آسیب به بافت های عمقی
ساختارهای عمقی تر مثل اعصاب، مجاری اشکی، عروق خونی و عضلات ممکن است حین جراحی صدمه ببینند. صدمه به بافت های عمقی تر می تواند موقتی یا دائمی باشند.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)