9876

نرمی استخوان، استئومالاسی Osteomalacia و پدیده ی اردکی راه رفتن wadding gait. اردکی شدن در اینجا کنایه از ابتلا به بیماری نرمی استخوان یا استئومالاسی می باشد که نام دیگر این بیماری راشیتیسم بزرگسالان (Adult rickets) است. این بیماری بر اثر نرم شدن استخوان ها به دلیل کمبود ویتامین D و کلسیم و نیز فسفر ایجاد می گردد. در بیماری نرمی استخوان، معدنی شدن ماتریکس آلی استخوان (ossification) ناکافی است که سبب می شود این ماده ی زمینه ای نرم بماند. نرمی استخوان باعث بدشکلی های استخوانی، شیوه ی خاص راه رفتن (همانند اردک یا پنگوئن) یا همان اردکی راه رفتن، دردهای روماتیسمی در استخوان های پا و قسمت پایین کمر و شکستگی های خود به خودی می شود. زانوی ضربدری دوطرفه می‌تواند ناشی از عارضه‌هایی مانند راشیتیسم یا نرمی استخوان باشد که بافت استخوان را نرم می‌کنند.

شیوع

در زنان به دلیل کمبود ویتامین D و کلسیم، این عارضه بیشتر دیده می شود. در کشور ایران به دلیل خانه نشینی و قالی بافی زنان ایرانی، پوست آنها کمتر در معرض نور خورشید قرار می گیرد، همچنین بارداری های زیاد و کمبود مصرف شیر، سبب شده که پدیده ی اردکی راه رفتن ناشی از نرمی استخوان و پای ضربدری در زنان ایرانی بیشتر دیده شود. نداشتن سابقه ی زایمان را یکی از عوامل ابتلا به پوکی استخوان می دانند، ولی باید بدانید بارداری های مکرر و زیاد از حد باعث کمبود ویتامین D می شود که در اثر این کمبود در رسوب کلسیم و فسفر در ماتریکس نسج استخوانی اختلال ایجاد می شود. بیماری نرمی استخوان را بیشتر در افراد زیر مشاهده می کنیم:

1) افرادی که خوارک هایشان خالی از شیر است.

2) کسانی که کمتر در معرض تابش نور خورشید زندگی می کنند.

3) کسانی که دچار اختلال در عمل جذب هستند.

4) پس از عمل گاسترکتومی (برداشتن معده).

5) نارسایی مزمن کلیه.

6) استفاده طولانی از داروهای ضد صرع منجر به نرمی استخوان می گردد .

7) استفاده از غذاهایی که کمبود ویتامین دارند.

علل

نرمی استخوان چگونه به وجود می آید؟ هنگامی که سطح ویتامین D بدن کم می شود ( به هر علت که باشد)، این کمبود منجر به کاهش جذب کلسیم از روده و کاهش بازجذب کلسیم از استخوان می شود و در نتیجه خون فرد دچار کمبود کلسیم می شود (هیپوکلسیمی). کمبود کلسیم سبب می شود که غده ی پاراتیروئید تحریک و فعال شده و در نتیجه منجر به افزایش مقادیر هورمون پاراتیروئید P.T.H می شود. افزایش این هورمون منجر به افزایش کلسیم و کاهش فسفر خون می شود (زیرا دفع فسفر توسط کلیه بیشتر می شود). اختلال حاصله مانع رسوب کلسیم، و فسفر در ماتریکس شده که این امر به نرمی استخوان منجر می شود. در بعضی حالات این پدیده فقط در اثر کمبود فسفر یا در اثر مصرف آنتی اسید غیر قابل جذب یا نارسایی کلیه که دفع فسفر را در ادرار زیاد می کند، ایجاد می شود.

نشانه ها و علائم

- در بیماری نرمی استخوان ، ناراحتی و درد در استخوان ها که با فشار دادن روی استخوان ها دردها افزایش می یابد. (از کمردرد مختصر تا درد شدید غیر قابل تحمل).

- ضعف در عضلات.

- کمبود سطح کلسیم خون (احتمال منجر شدن به تشنج و گرفتگی عضلات مخصوصاً عضلات دست می باشد که اصطلاحاً به آن تیتانی می گویند).

- سختی در بالا رفتن از پله ها.

- سختی در برخواستن از صندلی.

- راه رفتن اردکی.

- شکستگی ناگهانی ناشی از نرمی استخوان .

- نرمی استخوان و مهره ها باعث کوتاهی قد می شود.

دیگر نشانه های نرمی استخوان :

نرمی استخوان نشانه هایی شبیه به پوکی استخوان دارد، برخی از نشانه های آن را در ذیل می خوانید: کاهش دانسیته ی استخوان. کاهش تربکیل های استخوان. کاهش ضخامت کورتکس استخوان. علامت های شکستگی کاذب. نتایج آزمایشها که معمولاً به صورت زیر می باشد: کلسیم: طبیعی. فسفر:کم. D25(OH): کم می شود.

فرآیند تولید ویتامین D: با تابش اشعه ی مادون بنفش ماده ی (7dehydro cholesterol) موجود در چربی پوست تبدیل به ویتامین D می شود که این امر از بروز نرمی استخوان جوگیری می کند . در حالت های زیر این تولید کمتر می شود: پررنگ بودن پوست. روزهای کوتاه. زاویه تابش آفتاب. غبار آلودگی جو (Smog). سن بالا (خشکی پوست). اختلال در جذب کلسیم از روده ها یا در حالت انسداد صفرای مزمن و برداشتن یا بای پاس معده. نکته: مصرف کمتر از I.U 100 در روز باعث کمبود ویتامین D می شود.

نرمی-استخوان+علل1-150x150

درمان

تجویز ویتامین (cholecalceferol) D2 یا D3 (Ergocalceferol) 4000 – 2000 واحد 1/0 – 50/0 میلی گرم به صورت خوراکی و در حالت شدید نرمی استخوان و کمبود تابش بهتر است که مقدار داروی درمانی را افزایش دهید. (بین 5000 تا 10000 واحد در روز). به اضافه ی کلسیم تا حد 15 گرم کلسیم لاکتیت یا 4 گرم کلسیم کربونات، و اگر مشکل جذب، شدید باشد روزانه 10000 واحد باید به صورت تزریقی دریافت شود. این درمان نرمی استخوان باید به مدت 2 الی 3 ماه بعد از آن به صورت دوز مداوم به مقدار 200- 400 واحد در روز داده شود. با خوردن غذاهای خوب به همراه شیر فراوان و همچنین در معرض تابش خورشید قرار گرفتن می توان به بهبود و درمان وضعیت بیمار مبتلا به نرمی استخوان کمک زیادی نمود. «ملاحظه: هر 40000 واحد بین المللی= 1 میلی گرم ویتامین D »

راشیتیسم (rickets) نرمی استخوان در کودکان

کمبود ویتامین D در کودکان سبب کجی و نرمی استخوان می شود، افرادی که تا یک سالگی به این بیماری مبتلا شده باشند، استخوان هایشان به شکل پرانتزی در می آید و اگر بعد از یک سالگی به بیماری نرمی استخوان مبتلا شوند، استخوان هایشان به صورت معکوس کج می شود. برخی از این کودکان قوز در می آورند، همچنین بعضی از آنان دچار شکستگی استخوان می شوند. بیماری نرمی استخوان در کودکان علائمی چون ضعف کلی عضلات، ضعف عمومی بدن، تحریک پذیری بیش از حد، تأخیر در نشستن و راه رفتن دارند. مچ دست و پا و اطراف زانو و نیز شکم آنها بزرگتر از حد معمول می باشد، همچنین برجستگی هایی روی دنده ی آنان وجود دارد. گاهاً جناق سینه ی آنان جلوتر از حد معمول می باشد که به این کودکان سینه کبوتری می گویند. قد کودکانی که به بیماری نرمی استخوان مبتلااند در حدود 10 سانتی متر از حد معمول کوتاه تر است، علت این موضوع رشد نکردن کافی استخوان های بلند بدن این کودکان است.

خواننده گرامی ، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه پوکی استخوان مطالعه فرمایید.

- نقش کلسیم در پوکی استخوان 

ورزش درمانی پوکی استخوان

تشخیص و درمان پوکی استخوان

مگنت تراپی پوکی استخوان

منبع : کتاب پیشگیری و درمان پوکی استخوان



پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

کلینیک طب فیزیکی و فیزیوتراپی امید

آدرس کلینیک دیباجی :
تهران ، خیابان پاسداران، خیابان شهید کلاهدوز (دولت)، دیباجی جنوبی، روبروی سنجابی، پلاک 17



آدرس کلینیک مطهری:
تهران،خیابان ولیعصر، نرسیده به استاد مطهری، کوچه شهید حسینی راد « کوچه افتخار سابق»،پلاک 34، طبقه همکف

-

Share →